VCCI: Doanh nghiệp nhỏ nhập ôtô vẫn vướng 'cửa ải' giấy phép

Những quy định đang dự thảo để thay thế Thông tư 20 được VCCI đánh giá là tiếp tục trao cho các hãng xe ngoại một thương quyền quá lớn, trong khi lại bỏ qua quyền lợi của người tiêu dùng Việt Nam.

• Doanh nghiệp nhập khẩu ôtô kêu cứu Thủ tướng / Thủ tướng: Người Việt không thể chỉ đi ôtô nhập khẩu

Phòng Thương mại & Công nghiệp Việt Nam (VCCI) vừa có văn bản góp ý về dự thảo Thông tư quy định về kiểm tra chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường xe cơ giới nhập khẩu do Bộ Giao thông Vận tải soạn thảo. Đây là văn bản dự kiến thay thế Thông tư 20/2011 của Bộ Công Thương vốn gây tranh cãi thời gian gần đây. 

Nhiều nội dung góp ý được cơ quan đại diện cho cộng đồng doanh nghiệp đưa ra, nhưng nổi bật nhất là việc kiên trì thuyết phục cơ quan soạn thảo bỏ quy định về thành phần hồ sơ đối với doanh nghiệp muốn nhập khẩu ôtô, với yêu cầu phải có Bản chính Giấy chứng nhận chất lượng của nhà sản xuất hoặc Phiếu kiểm tra chất lượng xuất xưởng.

Theo VCCI, bản chính Giấy chứng nhận chất lượng của nhà sản xuất hoặc Phiếu kiểm tra chất lượng xuất xưởng thực chất là giấy tờ do nhà sản xuất phát hành cùng với mỗi chiếc xe cụ thể nhằm chứng nhận rằng chiếc xe đó đã được nhà sản xuất kiểm tra chất lượng trước khi ra khỏi nhà máy và đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng do nhà máy đó cam kết. Trường hợp Việt Nam công nhận kết quả kiểm tra của nhà sản xuất đó, thì việc xuất trình các giấy tờ trên sẽ có tác dụng thay thế cho việc kiểm tra thực tế tại Việt Nam.

Ngoài ra, việc kiểm tra chất lượng xe nhập khẩu tại Việt Nam đang được tiến hành rất chặt chẽ, gồm nhiều phương thức kiểm tra tương ứng với từng loại phương tiện. Các nội dung kiểm tra cũng đã được quy định rất chi tiết và đầy đủ tại Thông tư 31, Thông tư 55 của Bộ Giao thông vận tải, Dự thảo Thông tư này và các quy chuẩn kỹ thuật liên quan.

VCCI cho rằng,các quy định đang được dự thảo không khác gì so với yêu cầu mà Thông tư 20 của Bộ Công Thương đưa ra.

“Nếu một phương tiện không có Giấy chứng nhận chất lượng của nhà sản xuất hoặc Phiếu kiểm tra chất lượng xuất xưởng, nhưng vẫn vượt qua được vòng kiểm tra nghiêm ngặt của Cơ quan Đăng kiểm Việt Nam, tức là vẫn đáp ứng các yêu cầu chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường theo pháp luật Việt Nam. Không có lý do gì để không cho một phương tiện như vậy được tham gia lưu thông. Hơn nữa, kể cả trong trường hợp phương tiện không có bản chính các giấy tờ trên đi kèm xe thì Cơ quan đăng kiểm của Việt Nam vẫn có thể tra cứu các thông tin này thông qua số VIN của xe”, bản góp ý của VCCI viết.

Vì thế VCCI nhấn mạnh, quy định như dự thảo đưa ra là không cần thiết, vừa phức tạp về thủ tục hành chính vừa tốn kém chi phí xã hội. “Các chi phí này cuối cùng sẽ được chuyển vào giá bán phương tiện đến tay người tiêu dùng. Trong trường hợp phương tiện được kiểm tra tại Việt Nam và không đáp ứng quy chuẩn thì pháp luật đã có yêu cầu phải tái xuất”, bản góp ý nêu quan điểm.

So sánh với quy định phải có Giấy ủy quyền chính hãng của nhà sản xuất tại Thông tư 20 của Bộ Công Thương, VCCI đánh giá, quy định tại dự thảo của Bộ Giao thông vận tải “sẽ có tác động không khác gì”. Bởi lẽ, thay vì Giấy ủy quyền của nhà sản xuất cho từng doanh nghiệp nhập khẩu xe, nay giấy tờ mới này cũng sẽ do nhà sản xuất cấp cho từng chiếc xe.

“Quy định này cũng sẽ chỉ cho phép các doanh nghiệp nhập khẩu xe trực tiếp từ nhà sản xuất mà loại bỏ các doanh nghiệp nhập khẩu xe thông qua nhà phân phối”, VCCI nhận xét.

Theo phản ánh của các doanh nghiệp nhập khẩu xe ôtô, chỉ có xe nhập trực tiếp từ nhà máy sản xuất mới có thể có bản chính giấy tờ này đưa về Việt Nam, còn các xe nhập khẩu qua một bên phân phối trung gian thì không thể có. Nhà phân phối buộc phải giữ lại bản chính của Giấy chứng nhận chất lượng của nhà sản xuất hoặc Phiếu kiểm tra chất lượng xuất xưởng nhằm mục đích hoàn thuế giá trị gia tăng đối với hàng hóa xuất khẩu.

“Việc đặt ra các quy định như trên vô tình đã trao một thương quyền quá lớn cho nhà sản xuất tại nước ngoài mà bỏ qua quyền lợi của người tiêu dùng tại Việt Nam. Thông qua đó, các hãng sản xuất hoàn toàn có thể bắt ép doanh nghiệp và người tiêu dùng Việt Nam phải mua xe từ nhà sản xuất thay vì có thể mua thông qua nhà phân phối. Đây chính là hành vi hạn chế nhập khẩu song song đã bị cấm được quy định trong Luật Sở hữu trí tuệ”, lãnh đạo VCCI nêu quan điểm.

Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 8 vừa diễn ra tuần trước, nêu quan điểm về điều kiện nhập khẩu xe không chính hãng - vấn đề được dư luận chú ý gần đây, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho rằng cần mở ra không gian mới cho việc phát triển, tạo điều kiện kích thích kinh doanh của người dân, doanh nghiệp trong các ngành và lĩnh vực. Tuy nhiên, cũng cần có biện pháp quản lý tốt hơn về thị trường và xã hội, đặc biệt tạo điều kiện cho sản xuất trong nước phát triển tốt nhất nhằm đảm bảo lợi ích đất nước.

“Không thể biến đất nước thành nơi tiêu thụ ôtô của toàn thế giới. Thông tư 20 có những mặt chưa được thì khi bỏ phải có chính sách quản lý thay thế tốt hơn, phải chú ý tới khuyến khích sản xuất trong nước như thế nào”, Thủ tướng nói.

Những thương hiệu Pháp một thời lừng lẫy tại Việt Nam

Cùng với quá trình khai khẩn thuộc địa từ thế kỷ 19, nhiều thương hiệu Pháp đã đến hoặc hình thành tại Việt Nam, để lại dấu ấn sâu đậm đối với nhiều thế hệ người Việt.

 

Bia BGI được thành lập tại Sài Gòn vào năm 1875 bởi một sĩ quan hàng hải đã giải ngũ tên Victor Larue, BGI là viết tắt của Brasseries Glacières d’Indochine (Hãng bia và nước đá Đông Dương). Nổi tiếng và lâu đời nhất là Nhà máy bia Chợ Lớn và Usine Belgique, được xây dựng từ năm 1952. Đến năm 1954, khi Đông Dương không còn nữa thì hãng đổi tên thành Brasseries Glacières Internationales, vẫn viết tắt là BGI.

 

 

BGI thời trước rất nổi tiếng với bia Bia 33, Royale, Hommel và đặc biệt là bia Tiger, thường được người Sài Gòn trước 1975 gọi theo kiểu bình dân là "bia con cọp".

 

 

Vào năm 1975, khi BGI vừa tròn 100 tuổi, hai nhà máy của hãng bia Pháp này được quốc hữu hóa. Nhà máy bia Chợ Lớn trở thành Bia Sài Gòn và Usine Belgique cũng đổi thành Chương Dương. Ngày nay, đây vẫn là 2 thương hiệu thức uống có chỗ đứng lớn tại thị trường Việt Nam.

 

 

Đến Việt Nam từ rất sớm, hãng rượu Fontaine xây dựng nhà máy của mình tại số 94 Lò Đúc vào năm 1898, với tên gọi Nhà máy Rượu Hà Nội. Đây là nhà máy lớn nhất trong 5 nhà máy được công ty Fontaine xây dựng ở Đông Dương khi đó.

 

 

Năm 1955, Chính phủ quyết định phục hồi Nhà máy Rượu Hà Nội để sản xuất cồn phục vụ y tế, quốc phòng và dân sinh. Cuối năm 2006, Nhà máy Rượu Hà Nội  đổi tên thành Công ty cổ phần Cồn Rượu Hà Nội (Halico) và hoạt động dưới hình thức cổ phần.

 

 

Cách đây vài năm, UBND TP Hà Nội quyết định di dời nhà máy về Bắc Ninh và thu hồi lô đất tại Lò Đúc để sử dụng vào mục đích khác.

 

 

Năm 1936, hãng xe Citroën của Pháp tiến hành xây dựng xưởng sản xuất đầu tiên ở Đông Dương với trụ sở ban đầu tại góc đường Lê Lợi - Nguyễn Huệ, ngày nay là khách sạn Rex.  Đến thời Việt Nam Cộng hòa xưởng sản xuất được dời đi và đổi tên thành Công ty Xe hơi Citroën, tiếp đến là Công ty Xe hơi Saigon.

 

 

Năm 1969, Citroën mua bản quyền thiết kế của chiếc Baby Brousse từ công ty Ateliers et Forges de l’Ebrié để sản xuất chiếc xe lừng danh thời bấy giờ là La Dalat. La Dalat có 4 kiểu dáng khác nhau với các loại 4 chỗ ngồi hoặc 2 chỗ ngồi với thùng chở hàng.

 

 

Giai đoạn 1970 cho đến 1975, hãng xe Citroën sản xuất hơn 5.000 chiếc La Dalat, tức là khoảng 1.000 chiếc mỗi năm, tỷ lệ nội địa hóa tăng dần từ 25% đến 40% vào năm 1975. Tuy nhiên, vào năm này, hãng Citroën chính thức đóng cửa.

 

 

Cũng có mặt tại Việt Nam từ thời Pháp thuộc, hãng xe Simca có một trụ sở tại Hà Nội, ngày nay chính là vũ trường  New Century  ở số 10, phố Tràng Thi.

 

 

Đây vốn là hãng xe Pháp, được thành lập vào năm 1934 bởi Fiat. Trong ảnh là một mẫu xe Simca được trưng bày tại một cuộc triển lãm vào tháng 9/1949 tại Sài Gòn.

 

 

Simca từng thuộc sở hữu của Chrysler giai đoạn thập niên 50-60  và vẫn tiếp tục bán xe tại Hà Nội, Sài Gòn. Trong ảnh là một ảnh quảng cáo mẫu Vedette đời 1953.Sau năm 1970, Simca được  PSA (liên minh giữa Peugeot và Citroen) mua lại. Tuy nhiên, nhãn hiệu Simca đã không còn xuất hiện tại Việt Nam.

 

 

Công ty các đồn điền cao su Michelin (Société des Plantations et Pneumatiques Michelin au Vietnam) thành lập năm 1917, đặt trụ sở tại Dầu Tiếng và một văn phòng tại số 180 đường  Chasseloup Laubat, nay là đường Nguyễn Thị Minh Khai, TP HCM.  Với số mủ cao su khai thác được, De Lafon cho xây dựng nhà máy sản xuất tại chỗ săm lốp xe đạp và săm lốp xe hơi.

 

 

Thời đó, Michelin có 3 đồn điền lớn: Dầu Tiếng (7.000 ha), Phú Riềng và Thuận Lợi (3.000 ha). Trong ảnh là đồn điền tại Thuận Lợi vào năm 1927. Đến năm 1943, Michelin chiếm 7% toàn bộ diện tích cao su khai thác và sản lượng bằng 11% tổng sản lượng toàn Đông Dương.

 

 

Sau 1975, Đồn điền Michelin đổi tên là Nông trường Quốc doanh Cao su Dầu Tiếng. Đến năm 1981 chuyển thành Công ty cao su Dầu Tiếng. Cùng với đó, hãng lốp xe Michelin cũng quay lại Việt Nam để bắt đầu công việc kinh doanh mới với một công ty con là Công ty TNHH Michelin Việt nam thành lập vài tháng 10/2009.

 

 

Nhằm phục vụ nhu cầu đi lại giữa Pháp và Việt Nam cũng như các thành phố tại châu Á trong quá trình khai thác thuộc địa, hãng hàng không Air France cũng sớm có mặt tại Việt Nam.
Không chỉ tổ chức các chuyến bay, vào tháng 6/1951, Air France góp 33,5% vốn cùng với Chính phủ Quốc gia Việt Nam (góp 50%) của Quốc trưởng Bảo Đại để thành lập Hãng hàng không dân dụng của Quốc gia Việt Nam (Air Viet Nam) với quy mô 18 triệu Piastre (tương đương với 306 triệu Franc Pháp lúc bấy giờ). Sau 1975, Air Viet Nam do Cục hàng không dân dụng quản lý. Đến năm 1993, khi Hãng hàng không Quốc gia Việt Nam (Vietnam Airlines) ra đời thì Air Viet Nam chính thức không còn.

 

 

Khách Sạn Continental được xây cất bởi Pierre Cazeau trong năm 1880 và mau chóng trở thành một địa điểm lưu trú sang trọng nổi bật trên bản đồ du lịch của vùng Đông Dương.

 

 

Khách sạn đã qua tay nhiều chủ trước khi Mathieu Franchini mua nó trong năm 1930. Dưới thời điều hành của ông, khách sạn có chuỗi ngày cực thịnh cho đến khi Pháp thất trận tại Điên Biên Phủ năm 1954.
Vào thập niên 1960, Philippe - con trai của ông Mathieu Franchini, quay trở lại từ Pháp để điều hành khách sạn. Sau ngày giải phóng, khách sạn thuộc sở hữu của Công ty Du lịch Thành phố Hồ Chí Minh (Saigontourist).

 

 

Năm 1950, quán cà phê kiêm bán bánh Girval ra đời ở đường Catinat, nay là Đồng Khởi, Q.1, TP HCM. Chủ quán là Alain Poitier, một thợ bánh Pháp đã sống nhiều năm ở Sài Gòn. Ông đã làm việc ròng rã suốt 8 tháng trời để tìm công thức bánh kiểu Pháp phù hợp với khẩu vị người Việt.

Hiệu bánh sau đó nhanh chóng trở thành điểm đến quen thuộc của giới trí thức và nhà báo trong và ngoài nước. Đến năm 1973, trước những biến động chính trị, người con của Alain Portier giao lại thương hiệu bánh cho giám đốc xưởng bánh người Việt và về nước.

 

 

Năm 1975, Xí nghiệp bánh kẹo Givral được chuyển giao về cho Saigontourist tiếp quản.

Năm 1995, Givral trong tình trạng kiệt quệ được đưa về cho Công ty CP Bông Sen (thành viên Saigontourist) quản lý trực tiếp. Ngày nay, thương hiệu này đã có hơn 30 cửa hàng ở TP HCM và Hà Nội.

 

 

Riêng tại địa điểm cũ, quán café Givral cũng đã được khai trương lại với diện mạo mới vào tháng 10/2012. Tuy nhiên, đến tháng 9/2013 thì quán chính thức đóng cửa vì giá thuê mặt bằng đắt đỏ.

Giá vàng biến động mạnh

Tăng gần 5 USD khi chốt phiên Mỹ tối qua, giá vàng thế giới lại quay đầu sụt giảm khoảng 3 USD trong phiên Á sáng nay.

Trong lúc chờ cuộc họp của Uỷ ban thị trường Mở Liên bang Mỹ - FOMC, giá vàng đang tăng giảm nhiều chiều và chưa xác định xu hướng chính. Theo đó, mỗi ounce vàng chốt phiên Mỹ tối qua tăng gần 5 USD lên 1.320,4 USD, trong khi giá vàng kỳ hạn giao tháng 8 tăng 1,40 USD niêm yết tại 1.320,9 USD.

Giá vàng trong nước tiếp tục cao hơn thế giới gần cả triệu đồng.

Nguyên nhân chủ yếu là do đồng bạc xanh đã giảm 0,25% so với các loại tiền tệ khác, chủ yếu là đồng yên phục hồi sau khi giới thương nhân gợi lại kỳ vọng Nhật Bản bơm thêm kích thích kinh tế mới vào nền kinh tế đang khá yếu. Doanh số bán vàng tại nước này cũng tăng vọt.

Tuy nhiên, bước sang phiên giao dịch châu Á sáng nay khi đang trong quá trình chờ kết quả cuộc họp hai ngày của Cục dự trữ liên bang Mỹ - Fed, giá vàng đã quay đầu giảm. Lúc 8h, giờ Hà Nội, mỗi ounce xuống 1.318 USD, giảm khoảng 3 USD so với mở cửa.

Quy đổi tiền Việt, mỗi lượng vàng thế giới khoảng 35,48 triệu đồng. Với mức giá mở cửa hôm nay chỉ quanh 36,39-36,47 triệu, vàng trong nước tiếp tục cao hơn thế giới và khoảng cách được nới rộng lên 910.000 đến 990.000 đồng.

Giá vàng thế giới đang phải chống đỡ trước rất nhiều sức ép, từ việc công bố một loạt thông tin tích cực về đà tăng trưởng, phục hồi kinh tế của Mỹ đang tạo áp lực giảm giá không nhỏ lên vàng. Kéo theo đó là khả năng Fed tăng lãi suất trong thời gian tới sẽ cao hơn và khiến cho vàng trở nên kém hấp dẫn trong mắt các nhà đầu tư khi rủi ro từ các kênh đầu tư khác giảm thiểu rất nhiều.

Thời gian tới chắc chắn sẽ có nhiều gói kích thích kinh tế và các chính sách thu hút đầu tư được triển khai tại nhiều nền kinh tế trên thế giới. Và khi nó được triển khai sẽ gia tăng sức hấp dẫn nhà đầu tư vào các tài sản rủi ro như chứng khoán, khai khoáng.

Chủ tịch Hòa Phát: Không ngại đối thủ lớn khi làm nông nghiệp

Trước nhiều ý kiến lo ngại về việc đầu tư vào nông nghiệp, chăn nuôi..., ông Trần Đình Long khẳng định không ngại cạnh tranh trong lĩnh vực này. 

Tại buổi gặp mặt nhà đầu tư quý II của Tập đoàn Hòa Phát (Mã CK: HPG) vừa diễn ra, hoạt động đầu tư vào nông nghiệp - chăn nuôi của đơn vị này nhận được rất nhiều sự quan tâm khi vẫn còn không ít ý kiến nghi ngại về cơ hội của tập đoàn trong lĩnh vực vốn được đánh giá là nhiều rủi ro. Ông Trần Đình Long - Chủ tịch HĐQT cũng cho biết, đây không phải là lần đầu tiên nghe những ý kiến lo ngại về việc Hòa Phát dấn thân vào làm nông nghiệp.

"Bên cạnh sự rủi ro, nhiều nhà đầu tư còn cho rằng đây là lĩnh vực có khả năng thu hồi vốn lâu. Nhưng như tôi đã từng nói, trước đây, từ lĩnh vực sản xuất máy xây dựng, chúng ta tham gia vào làm thép, ai cũng gàn và nói chắc chắn Hòa Phát sẽ chết vì thép Trung Quốc tràn lan, giá rẻ và sự cạnh tranh trên thị trường rất khốc liệt. Tuy nhiên, đến nay chúng ta đã có câu trả lời cho họ. Với lĩnh vực nông nghiệp tôi cũng có một niềm tin như vậy", ông Long bày tỏ.

Ông Trần Đình Long - Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Hòa Phát. Ảnh: N.M

Lãnh đạo Hòa Phát cũng cho biết, hiện lĩnh vực nông nghiệp - chăn nuôi, tập đoàn cũng không thể kỳ vọng có lợi nhuận ngay trong năm 2016. Tuy nhiên, theo ông, lĩnh vực này đang đứng trước những cơ hội lớn từ thị trường khi nhu cầu đối với thực phẩm sạch, có nguồn gốc chưa bao giờ trở nên cấp thiết như hiện nay.  

"Thực ra sự cạnh tranh là rất tốt, hơn nữa suy cho cùng chúng ta cũng không thể mong một mình một chợ được. Ở thị trường thức ăn chăn nuôi có hàng chục tên tuổi lớn như CP, Con Cò, Green Feed... Chúng ta vào rất tôn trọng họ nhưng cũng không có gì phải lo ngại. Nhiều người có khi theo đuổi một lĩnh vực mới thường chọn những thị trường ngách để tránh các đối thủ lớn. Nhưng quan điểm của tôi là không ngại cạnh tranh, chiến lược của Hòa Phát là phải trở thành xe tăng, xe lu nên cứ trực diện mà làm", ông Long cho hay. 

Chủ tịch Hòa Phát cũng đánh giá, hiện các hoạt động trong lĩnh vực này của Hòa Phát đang diễn biến tốt. Tập đoàn hiện có 2 dự án nhà máy thức ăn chăn nuôi, trong đó nhà máy tại Hưng Yên đã hoàn thành và đưa vào chạy thử. Còn nhà máy tại Đồng Nai đang trong quá trình xây dựng. Bên cạnh đó, tập đoàn cũng đang chuẩn bị xây dựng những nhà máy tiếp theo tại Phú Thọ và Đồng bằng sông Cửu Long (hoặc mua lại). 

Ông Long cũng cho biết sẽ tập trung vào mặt hàng được tiêu thụ nhiều là lợn, bò, gà. Hòa Phát đã nhập 2 đợt giống heo với tổng số 1.400 con nuôi ở Yên Bái và Bình Phước, đồng thời dự kiến sẽ cung cấp lợn thương phẩm ra thị trường vào năm 2018. Mục tiêu của Hòa Phát là trong 10 năm tới cung ra thị trường khoảng một triệu đầu lợn.

Tập đoàn này cũng dự định gây khoảng một triệu con gà, cung cấp trứng và thành phẩm ra thị trường. Như vậy, trong nhóm ngành chăn nuôi của Hòa Phát đã triển khai được 2 khâu là Farm và Feed. Dự kiến, sau khi phát triển tốt 2 khâu này, 10 năm nữa, HPG sẽ đầu tư vào mảng Food - tức chế biến.

Tại buổi gặp mặt, lãnh đạo Hòa Phát cũng công bố kết quả kinh doanh quý II, trong đó mức lợi nhuận tăng đột biến gấp đôi so với quý I. Cụ thể, doanh thu bán hàng đạt 8.144 tỷ đồng. Đặc biệt, lợi nhuận sau thuế đạt tới 2.030 tỷ đồng - mức cao nhất từ trước đến nay trong một quý của Hòa Phát. 

Lũy kế 6 tháng đầu năm, HPG ước đạt doanh thu 15.400 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 3.050 tỷ đồng. Con số doanh thu đạt khoảng 55% nhưng lãi sau thuế đã đạt tới 95% kế hoạch năm 2016. Doanh thu và lợi nhuận từ ngành thép chiếm tới 85% cơ cấu của toàn tập đoàn.  

Lý giải về mức lợi nhuận đột biến trong quý II, ông Long cho biết do sản lượng bán hàng tăng, việc cơ quan quản lý áp thuế tự vệ thương mại tạm thời nên giá lên, chính sách nhập nguyên liệu theo năm cũng góp phần giúp Hòa Phát hưởng lợi về giá vốn... 

Ông Long cũng cho biết, nếu không có diễn biến bất thường, năm 2016 lợi nhuận sau thuế của Hòa Phát có thể đạt khoảng 5.000 tỷ đồng. Trong khi  đó, tại Đại hội cổ đông thường niên diễn ra đầu năm, kế hoạch lợi nhuận đề ra của tập đoàn này chỉ là 3.200 tỷ đồng.

Kiếm trăm tỷ nhờ bán vỏ lon, cung cấp 'chân dài' cho đế chế bia tại Việt Nam

Những dịch vụ nhỏ như cung cấp người mẫu tiếp thị, bán vỏ lon cho các đại gia ngành bia, đã giúp nhiều doanh nghiệp sống khoẻ.

Văn hoá nhậu và khả năng tiêu thụ bia kỷ lục đã biến Việt Nam trở thành nơi hái ra tiền của các đại gia ngành bia. Sự phát triển của các thương hiệu bia lớn cũng kéo theo hàng loạt doanh nghiệp phụ trợ cho ngành này gặt hái những khoản lợi nhuận "khủng" từ những cung ứng rất nhỏ, như vỏ lon bia, chai thuỷ tinh, cung cấp "chân dài"...

Crown Holdings có trụ sở tại Philadelphia (Mỹ) chuyên sản xuất các vỏ lon dạng kim loại. Crown đã sớm đầu tư vào Việt Nam và hưởng lợi rất lớn từ việc bán sản phẩm này cho các đại gia ngành bia. Hiện Crown là đơn vị cung cấp các loại vỏ lon bia cho Tổng công ty Bia - Rượu - Nước giải khát Sài Gòn (Sabeco), Heineken, Tiger, Bia Hà Nội, Nhà máy bia Dung Quất và một số loại bia ngoại khác. Hãng cũng là đơn vị cung cấp lon cho Pepsico, Coca Cola...

Kiếm nghìn tỷ từ sở thích uống bia của người Việt.

Nhận thấy tiềm năng tăng trưởng tại thị trường Việt Nam, những năm qua Crown Holdings đã rót hàng trăm triệu USD xây dựng các nhà máy sản xuất vỏ lon. Hiện công ty có 4 nhà máy sản xuất vỏ lon tại TP HCM, Hà Nội và Đà Nẵng. Trong đó, Công ty Liên doanh TNHH Crown Sài Gòn (Sabeco góp vốn 30%) là đơn vị có quy mô lớn nhất. Năm 2015, Crown Sài Gòn có lợi nhuận khoảng 57 tỷ đồng.

Tính chung doanh thu của Crown tại Việt Nam lên tới 400 triệu USD từ vỏ lon bia và nước giải khát.

Tiêu thụ gần 1,4 tỷ lít bia mỗi năm, Sabeco còn có đội ngũ cung cấp bao bì đông đảo như: Công ty Bao bì bia Sài Gòn, Samiguel Phú Thọ…

Công ty cổ phần dịch vụ dầu khí Sài Gòn (SPSC) nhiều năm qua là đơn vị cung ứng các người mẫu tiếp thị cho Công ty liên doanh bia Việt Nam (VBL) với các nhãn hiệu như: Heineken, Tiger, Larue. Chỉ riêng dịch vụ này, năm 2015 SPSC đã thu về khoảng 167 tỷ đồng, giúp công ty trả lương cho các cán bộ luôn ở mức cao. Năm 2015, công ty chi tới gần 3 tỷ đồng trả lương và thù lao cho Ban giám đốc. Trong đó, Chủ tịch Ngô Văn Ích có thu nhập gần một tỷ đồng và Tổng giám đốc Đoàn Thị Thu Hương là 997 triệu.

Cuộc chiến ngành bia ngày càng khốc liệt, các đại gia bia ngoại đang tăng tốc để chiếm lĩnh thị phần tại Việt Nam. Hiệp hội Bia rượu nước giải khát Việt Nam (VBA) cho biết năm 2015 người Việt Nam đã tiêu thụ 3,4 tỷ lít bia - tăng gấp đôi trong 5 năm qua, trở thành quốc gia tiêu thụ bia cao nhất Đông Nam Á, đứng thứ 3 châu Á sau Nhật Bản, Trung Quốc và nằm trong top 25 của thế giới. Năm qua, Sabeco vẫn đứng vị trí số một về thị phần với hơn 40%, song Habeco đã đánh mất vị trí số 2 và thay vào đó là Heineken với sản lượng tiêu thụ bia lên tới 729 triệu lít.

Theo dự báo, tiêu thụ bia tại Việt Nam sẽ tăng lên 5 tỷ lít bia trong năm 2025. Thị trường tăng trưởng sôi động, các doanh nghiệp ngoại sẽ tấn công và kiếm lời lớn từ sở thích uống bia của người Việt.

Hàng hoá Việt Nam chịu sức ép cạnh tranh khi Anh rời EU

Người Anh quyết định tách khỏi Liên minh châu Âu sẽ tác động tới khả năng cạnh tranh hàng hoá xuất khẩu của Việt Nam sang nước này và EU, ít nhiều gây sức ép lên tỷ giá VND/USD. 

Theo kết quả cuộc trưng cầu dân ý được công bố ngày 24/6, có gần 51,9% cử tri Anh đã ủng hộ việc nước này rời Liên minh châu Âu (EU). Điều này đồng nghĩa sau 40 năm gắn bó, người Anh đã chọn lựa con đường "ra ở riêng". Là thị trường xuất khẩu lớn thứ 2 của Việt Nam, một EU không có nước Anh sẽ ít nhiều ảnh hưởng tới các doanh nghiệp, đặc biệt về mặt xuất nhập khẩu và tỷ giá ngoại hối.

"Thị trường nên bình tĩnh” là lời khuyên của Phó chủ tịch Uỷ ban Giám sát Tài chính quốc gia Trương Văn Phước khi bình luận với VnExpress về quyết định Anh rời EU (Brexit).

Theo ông Phước, với những gắn bó và ảnh hưởng của nước Anh ở EU, việc người dân nước này đồng ý rời khối liên minh chung chắc chắn tạo ra một cú sốc lớn. 

"Với những cú sốc lớn về kinh tế chính trị quốc tế như thế, kinh nghiệm cho thấy phải hết sức bình tĩnh để đón nhận các diễn biến sắp tới. Theo quan điểm cá nhân tôi, đồng bảng Anh sẽ phục hồi trở lại và các đồng tiền khác của thế giới, EU cũng vậy", Phó chủ tịch Ủy ban Giám sát Tài chính quốc gia lạc quan. 

Đặt vấn đề về tác động của Brexit tới kinh tế Việt Nam tại buổi họp báo sáng 24/6, đại diện của Tổng cục Thống kê cũng cho biết, quyết định của Anh trước mắt chưa thể thấy rõ rệt ở Việt Nam do quan hệ kinh tế trực tiếp còn chưa lớn. Nếu có ảnh hưởng thì các nước châu Âu và Mỹ chịu nhiều hơn hay ở châu Á là các trung tâm kinh tế lớn như Hong Kong, Nhật Bản, Singapore.

"Chắc chắn khi xảy ra sẽ có đánh giá nhưng Brexit trước mắt chưa ảnh hưởng nhiều đến nền kinh tế của chúng ta. Mọi việc vẫn phải chờ đợi ”, bà Đỗ Thị Ngọc - Phó Vụ trưởng Vụ thống kê giá, Tổng cục Thống kê (Bộ Kế hoạch & Đầu tư) nhận định.

Dù vậy, thị trường tài chính, đặc biệt là vàng và chứng khoán trong nước đã có những phản ứng tức thì trước thông tin Anh rời EU. Giá vàng tăng, giảm chóng vánh, bị đẩy lên sát 36 triệu đồng một lượng rồi quay đầu giảm dần và "chốt" giá 35,1 triệu đồng một lượng vào cuối giờ giao dịch ngày 24/6.

Trong khi đó, thị trường chứng khoán Việt Nam cũng có một ngày giao dịch ngập trong sắc đỏ. Vn-Index có lúc mất 34 điểm - mức sụt giảm mạnh nhất từ đầu năm và khiến thị trường mất hơn một tỷ USD khi chốt phiên. Tỷ giá GBP/VND cũng giảm 2.663 điểm....

Bình luận về hiệu ứng tức thì của thị trường tài chính trong nước, Tiến sĩ Nguyễn Trí Hiếu tỏ ra khá thận trọng. Ông nhấn mạnh mối quan tâm của mình không chỉ ở sự biến động của các chỉ số, mà xa hơn là tính ổn định của thị trường chứng khoán về dài hạn sẽ ra sao nếu nhà đầu tư ngoại tháo chạy. 

“Khi chứng khoán biến động, các quỹ đầu tư từ châu Âu, nhà đầu tư nước ngoài sẽ đưa dòng vốn trở về với thị trường truyền thống để bảo toàn, thay vì thị trường mới nổi như Việt Nam”, vị chuyên gia này lo lắng và nhấn mạnh, cơ quan quản lý cần có ngay biện pháp để giữ chân khối ngoại và thu hút thêm dòng vốn từ các nhà đầu tư tiềm năng khác.

Những biến động tức thời của thị trường tài chính, tỷ giá ngoại hối theo ông Trương Văn Phước là dễ hiểu, nhưng vị chuyên gia này vẫn tin tưởng vào sự phục hồi của đồng bảng Anh, cũng như đồng euro và một số đồng tiền khác của châu Á sau khi "cơn sóng" qua đi. 

"Nên chờ đợi thêm một thời gian ngắn nữa xem sự phục hồi của những đồng tiền này như thế nào thì mới có định hướng cho đường đi nước bước của tỷ giá hối đoạn VND/USD. Lúc thị trường biến động đừng có nên phản ứng vội vã, phải để mặt hồ yên lặng trở lại đã", ông nói. Vị chuyên gia này không nghĩ rằng xuất khẩu của Việt Nam vào EU trở nên khó khăn vì Brexit.

Thế nhưng, nếu đồng bảng Anh (GBP) vẫn tiếp tục kéo dài chuỗi phiên giảm giá, cùng với đó là sự đi xuống của đồng euro, quyết định này có thể phá vỡ các mối quan hệ cung ứng hàng hóa, dòng tiền với các nước EU, từ đó tác động gián tiếp đến các doanh nghiệp có quan hệ kinh tế xuất khẩu, tức cung ứng hàng hóa vào Anh. Khi đó, đồng Việt Nam sẽ lên giá so với GBP, euro... khiến hàng hoá Việt trở nên khó cạnh tranh hơn trên đất Anh, châu Âu do đắt đỏ hơn. 

Tỷ trọng xuất khẩu của Việt Nam sang Anh tính tới hết tháng 5/2016 chiếm khoảng 2,9% trong tổng giá trị xuất khẩu cả nước. Đây là một tỷ lệ đáng chú ý dù Anh không phải là thị trường xuất khẩu rộng lớn như Mỹ, EU. Với giá trị xuất khẩu sang Anh tương đương 4,6 tỷ USD trong năm 2015, nếu tỷ trọng nhập khẩu của Anh giảm 10%, thì xét về giá trị tuyệt đối, ảnh hưởng tới xuất khẩu Việt Nam khoảng 460 triệu USD... 

Thêm vào đó, triển vọng ảm đạm của nền kinh tế châu Âu theo sau sự kiện Brexit sẽ kéo giảm cầu tiêu thụ hàng hóa và qua đó làm giảm nhu cầu hàng hóa nhập khẩu vào EU. Điều này gây áp lực lên các nhà xuất khẩu lớn vào EU như Trung Quốc hay Việt Nam...

"Đồng bảng Anh mất giá sẽ khiến tăng trưởng GDP của Anh giảm, hàng hoá xuất khẩu của Việt Nam sẽ gặp khó khăn do giá tăng", Tiến sĩ Nguyễn Trí Hiếu đánh giá. Điều khiến ông lo ngại hơn là hiệu ứng dây chuyền, sự sụt giá của đồng bảng sẽ khiến nhân dân tệ (NDT) tăng giá, tạo áp lực lên VND và hàng xuất khẩu của Việt Nam. 

"Lâu nay nền kinh tế Việt Nam phụ thuộc khá nhiều vào “người láng giềng” Trung Quốc, nên nếu đồng NDT phá giá thì VND khó lòng trụ vững. Tới lúc đó có thể cơ quan điều hành phải tính toán để giảm giá VND, nhằm tăng sức cạnh tranh cho hàng hoá Việt Nam", ông Hiếu nói. 

Trong một phân tích về tác động của Brexit tới nền kinh tế Việt Nam, Công ty Chứng khoán Vietcombank (VCBS) nhận xét: Xét tới các yếu tố như tăng trưởng kinh tế, Việt Nam được dự báo sẽ giảm tốc cùng với định hướng duy trì mặt bằng lãi suất thấp để hỗ trợ tăng trưởng, Ngân hàng Nhà nước sẽ không còn nhiều dư địa chính sách để giữ ổn định tỷ giá.

Hơn thế nữa, lựa chọn giữ tỷ giá sẽ cần phải đánh đổi bằng thiệt hại về nguồn lực đặc biệt nguồn dự trữ ngoại hối. Thanh khoản của hệ thống ngân hàng dù đang khá dồi dào nhưng có thể sẽ nóng trở lại khi ngân hàng sẽ phải bán ra lượng tiền đồng lớn để mua và củng cố trạng thái ngoại tệ khi các rủi ro từ phía thế giới tăng lên.

Dù người Anh đã quyết "dứt áo" ra khỏi EU, nhưng cũng phải mất 2-3 năm nữa quyết định này mới có hiệu lực chính thức. Và đây là khoảng thời gian được các chuyên gia nhấn mạnh là “cơ hội vàng” để các doanh nghiệp xuất khẩu cơ cấu lại sản xuất, nâng cao chất lượng, gia tăng tính cạnh tranh cho từng mặt hàng xuất khẩu sang EU, Anh..

Những đế chế 'tỷ đô' trên thị trường xe máy Việt

Nhu cầu phương tiện cơ động, hợp túi tiền của 90 triệu người dân đã giúp nhiều thương hiệu xe máy nước ngoài thu về hàng tỷ USD sau nhiều năm có mặt tại Việt Nam.

Người nước ngoài thường ấn tượng về Việt Nam bởi xe máy và trên thực tế với dân số 90 triệu người, cả nước hiện có khoảng 45 triệu xe máy. Theo số liệu của PewSearch Center, Việt Nam đứng thứ 2 thế giới về tỷ lệ hộ gia đình sở hữu xe máy với 86%, chỉ thua 1% so với nước dẫn đầu là Thái Lan. Một số thống kê khác cũng cho thấy nếu tính tỷ lệ người dân sở hữu xe, Việt Nam cũng xếp ở vị trí tương tự, sau Đài Loan (Trung Quốc).

Số liệu của PewSearch Center cho thấy Việt Nam là nước có tỷ lệ hộ gia đình sở hữu xe máy cao thứ 2 thế giới, sau Thái Lan.

Chính sự phổ biến và nhu cầu này đã giúp các hãng sản xuất xe máy, đặc biệt là xe Nhật, ăn nên làm ra và hình thành những "đế chế" trên thị trường. Dẫu vậy, dù hoạt động tại Việt Nam từ hàng chục năm qua, những con số cụ thể về quy mô và lợi nhuận của những ông lớn này mới được hé lộ gần đây, thông qua báo cáo của các cổ đông góp vốn.

97% thị phần xe máy Việt thuộc về 5 đại gia (Honda, Piaggio, SYM, Suzuki và Yamaha) thì riêng Honda giữ tới 70%. Có mặt từ những năm 1996, đến nay, Honda đã cung cấp ra thị trường 20 triệu xe máy (cùng với 44.000 ôtô). Đây là liên doanh giữa 3 công ty: Honda Motor Nhật Bản (góp 42%), Tổng công ty Máy động lực và Máy nông nghiệp Việt Nam (VEAM, 30%) và Asian Honda Motor (28%).

Với 3 nhà máy (tổng vốn đầu tư 475 triệu USD), Honda có thể cho xuất xưởng 2,5 triệu xe máy mỗi năm và trong năm 2014, doanh nghiệp này tiêu thụ được 1,91 triệu xe. Honda Việt Nam ghi nhận doanh thu 55.000 tỷ đồng trong năm này (xe máy chiếm 95%) và là một trong 3 doanh nghiệp FDI có doanh thu lớn nhất Việt Nam (sau Samsung và Vietsovpetro). Con số này tương đương hơn 2 tỷ USD và đã đóng góp đáng kể vào doanh thu 16 tỷ USD từ xe máy của công ty mẹ tại Nhật Bản.

Tuy vậy từ nhiều năm qua, lợi nhuận và một số số liệu tài chính khác của Honda Việt Nam thường ít được công bố và chỉ được hé lộ phần nào trong báo cáo gần đây của VEAM - một trong 3 cổ đông chính. Cụ thể, VEAM từng góp 252 tỷ đồng, tương ứng 30% vốn vào Honda từ khi mới thành lập, song đến nay, giá trị khoản đầu tư này đã tăng lên 7.142 tỷ đồng. 

Như vậy, Honda Việt Nam được định giá khoảng 22.140 tỷ đồng. Tuy nhiên, con số xấp xỉ một tỷ USD này chỉ là trên sổ sách, còn trên thực tế, với thương hiệu và thị phần nắm giữ, giá trị của Honda Việt Nam có thể gấp nhiều lần.

Ngoài ra, báo cáo cũng cho thấy VEAM đã thu về gần 3.500 tỷ đồng lãi từ các công ty liên kết, trong đó giá trị của khoản đầu tư tại Honda tăng thêm 1.982 tỷ đồng. Theo tính toán, lợi nhuận của Honda trong năm đó cũng đạt hơn 6.600 tỷ đồng.

Các doanh nghiệp FDI có doanh thu và lợi nhuận lớn dựa trên nhu cầu xe máy của người Việt.

Một đại gia khác cũng được hé lộ số liệu kinh doanh thời gian gần đây là Yamaha, khi cổ đông lớn là Tổng công ty Lâm nghiệp Việt Nam công bố cổ phần hoá.

Cụ thể năm 2012, doanh thu của Yamaha Việt Nam đạt 23.538 tỷ đồng (tương đương hơn một tỷ USD), năm 2013 giảm xuống 21.097 tỷ, lợi nhuận sau thuế lần lượt đạt 695 và 647 tỷ đồng. Năm 2014, doanh số bán xe của Yamaha sụt giảm hai con số khiến doanh thu của đơn vị giảm xuống 18.545 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế 647 tỷ. 

Doanh thu của Yamaha có xu hướng giảm do thị trường xe có dấu hiệu chững lại. Dù vậy, họ vẫn giữ thị phần lớn thứ 2 trên thị trường xe máy (23,4% năm 2014) và thuộc nhóm các doanh nghiệp FDI có doanh thu lớn nhất Việt Nam. Tỷ lệ trả cổ tức của doanh nghiệp cũng luôn ở mức cao: gần 80% năm 2012-2013, năm 2014 là 91%.

Có mặt tại Việt muộn hơn các đại gia trên, song Piaggio cũng gây ấn tượng và phát triển nhanh chóng nhờ các dòng xe thời trang, phù hợp với thị hiếu tăng dùng xe ga của người Việt. Theo thống kê năm 2014 của tỉnh Vĩnh Phúc - nơi hãng xe đặt nhà máy, Piaggio sản xuất được 104.363 xe máy trong đó tiêu thụ trong nước hơn 56.000 xe, còn lại xuất khẩu sang Hàn Quốc, Australia, Mỹ, Ấn Độ, Đài Loan (Trung Quốc) và châu Âu... Tổng doanh thu của đơn vị này đạt 265 triệu USD, đóng 369 tỷ đồng thuế cho Nhà nước.

Theo dự báo của Ngân hàng thế giới, tỷ lệ sở hữu xe máy của người Việt Nam sẽ có xu hướng tăng lên trong vài năm tới. Khi đó, thị trường sẽ đạt mức bão hoà khi mỗi người dân đều có khả năng tài chính mua được một chiếc xe.

Với xu hướng này, thực tế tiêu thụ xe của Việt Nam đã bắt đầu có xu hướng giảm sau khi đạt đỉnh vào năm 2011 với 3,3 triệu xe. Đến năm 2014, lượng tiêu thụ giảm xuống 2,8 triệu chiếc. Tuy vậy, Việt Nam vẫn thuộc nhóm 4 quốc gia tiêu thụ xe máy lớn nhất thế giới cùng Trung Quốc. Đây vẫn là mảnh đất màu mỡ của các đại gia ngoại trước khi thị trường mở cửa với ôtô. 

Bên cạnh đó, Việt Nam còn có thể trở thành công xưởng xe máy của thế giới, khi lượng xuất khẩu xe của Honda, Piaggio… đang tăng mạnh. Trong bối cảnh thị trường xe bão hoà, thu nhập người dân cao lên, các hãng xe cũng đang chuyển mình cho ra những mẫu xe chất lượng, mẫu mã đẹp, phân khúc cao cấp hơn.